Sosa :1
  • Born 22 February 1722 - Onstwedde
  • Deceased 26 June 1788 - Nieuwe Pekela,aged 66 years old
  • Smid te Onstwedde en Nieuwe Pekela

 Parents

 Spouses and children

 Siblings

 Notes

Individual Note

Tekst afkomstig van www.grol.net, website van de Groninger familie Grol, geschreven door de historicus Theo Bodewes, die in 1954 onderzoek deed naar de stamboom van de familie Grol:


Van WILLEM CORNELISZOON SMIT, die zich in 1767 voor 't eerst Grol noemde, weten we, dat hij aanvankelijk in Onstwedde woonde en eveneens smid was, zoals zijn toenaam trouwens zegt. Verkoop akten uit zijn Onstwedder tijd vond ik niet, wel een acte, waarin iemand grond koopt op 21 Maart 1758 ten Westen van Willem Cornelis Smit.
Wel blijkt uit aantekeningen van de dominee, de Willem rond 1749 in Onstwedde huwde met Elisabeth Hendriks, die zich later ook Wubbeling noemde, en wier volle broer Jan Hendriks Vlas schijnt te zijn (in deze tijd ontstaan hier de familie - namen!) Uit dit huwelijk vond ik bij de dominee de volgende nakomelingen: 15 Februari 1750 een dochter Marieke, (naar Willem's moeder Maria Engelbartus) dan op 23 April 1752 een dochter Trijntje (wel naar Elisabeth's moeder) op 19 Februari 1758 een zoon Cornelis (naar grootvader Cornelis Jans Smit), Daarna verhuist Willen naar Nieuwe Pekela, waar hij en zijn vrouw op 18 Januari 1762 een halve stads - veenplaats met bijbehorend huis op nr.'56 Zuidkant kopen voor 2325 Caroliguldens, voor die tijd een enorm bedrag. Op dat ogenblik wonen zij volgens de acte nog in Onstwedde, naar dat zal op 1 Mei wel veranderd zijn volgens de gewoonte van die tijd. 28 December 1767 wordt in Kleinemeer door de pastoor een nakomertje gedoopt, dat Hendrik Stephanus heet (naar de grootvader van moeders kant). De vader heet dan Willem Cornelis GROL toch noemt hij zich in 1772 als zijn hand -tekening als eerste staat onder een verzoek van acht Pekelder veenboeren, om een katholieke kerk in Pekela te magen bouwen weer: "Willem Cornelis Smit op nr. 36". De pastoor van Kleinemeer, die in datzelfde jaar een lijst opmaakt van alle in de nieuw af te scheiden parochie woonachtige katholieken noemt hem echter Willem Corn. Grol, geboortig van Onstwedde, Smid van beroep en vader van vier kinderen.
Willem is zeker een man van betekenis geweest. Ook hem komt hulde toe om zijn katholiek blijven in het hervormde Onstwedde, ver van kerk of kruis. Dat hij naar Nieuwe Pekela trok, een veenkolonie, waar vele katholieken van Duitse herkomst woonden, zal mede in zijn geloof een reden gevonden hebben. De prijs, die hij voor zijn nieuwe woonoord betaalde, stempelt hem onder de kolonisten als een vrij vermogend man, terwijl de handtekening als eerste onder het verzoekschrift van 1772 zowel op een goed geloof, als op een vrij groot prestige wijzen.
Interessant zijn tenslotte de huwelijkscontracten, die ik vond van zijn kinderen Maria, Trijntje en Cornelis (resp. 1770, 1774 en 1788) omdat daar - uit blijkt, dat Willem Cornelis broers gehad moet hebben, zonen dus van de eerste Cornelis Jans. Immers medeondertekenaars van deze akten zijn o.a. JAN CASPERS GROL EN CORNELIS JANS GROL, die beide volle neven van Willem's kinderen genoemd worden.
Hun vaders: Casper en Jan, moeten dus broers van Willem en zonen van de eerste Cornelis Jansz geweest zijn. Over hen kon ik evenwel verder niets vinden, behalve dat genoemde Cornelis Jans Grol op 29 januari 1789 in Pekela huwde met Grietje Antoons. Hij heet dan "Afkomstig uit Wedde". Daar is evenwel verder niets te vinden. Ook vond ik later geen kinderen van deze neef. Woonden zij wellicht weer in het nabije Wetstalen? Tot op heden kon ik in ons land geen andere katholieke Grol's ontdekken, dan nakomelingen van Willem Cornelis Grol. In Haarlem zijn evenwel GROL's van heel andere oorsprong tot het katholiek geloof over gegaan.
Nog iets over de naam GROL. - Deze vond ik, zoals gezegd, pas voor het eerst in 1767 vermeld, al is het heel wel mogelijk dat men haar eerder gebruikte. Zeker is, dat soms de beroeps naam Smit als familienaam gebruikt werd. In Onstwedde zal die toevoeging verwarring hebben uitgesloten. Maar iedere afstammeling van Willem Corneliszoon zal blij zijn niet zo'n algemene familienaam te hebben!
Hoe kwam men in 1767 op de naam GROL ? Men zou zeggen, dat het op een plaatsnaam duidt, vooral waar later een enkele maal VAN GROL voorkomt bij kinderen van Willem Czn. Waar ligt deze plaats dan? Drentse GROLLO komt wel niet in aanmerking, daar het in de 17de eeuw grondig geprotestantiseerd werd. Meer kans maakt GROENLO, dat vroeger meest GROL heette.
Mogelijk ook, heeft een oud beroep, een verdwenen voornaam of een onbekend Duits plaatsje het geslacht zijn familienaam gegeven.
Misschien dat een onderzoek naar de Grol's, die in Coesfeld (Westfalen) gewoond schijnen te hebben, meer licht op de kwestie werpen zal.
In de provincies Holland woont nog een merendeels niet-katholieke familie Grol, welke niet afstamt van de katholieke Onstwedders. De oudste van deze stam, tot dusver beleend, was Albert GROLLE, die in Naarden woonde en daar in 1784 stierf. Zijn geslacht was Luthers.
Het onderzoek van deze familie Grol en van de verder in Nederland voorkomende familienamen als VAN GROL, GROLLE en GROLL kan wellicht toch tot resultaten leiden, daar huidig verschil in spelling en godsdienst weinig zegt over de toestand voor twee of drie eeuwen. Gaarne zal schrijver van deze familie inlichtingen over hun herkomst ontvangen. De Lutherse godsdienst van de Hollandse Grol's wijst bv. in Duitse richting, de Katholieke van de Onstwedder Grol's ook. Hierna moge volgen de nog wel wat onvolledige stamboom van Willem Cornelisz Grol en zijn nakomelingen tot op heden. De nakomelingen van de meisjes zijn weggelaten, daar zij de familienaam niet voortzetten.

  Photos and archival records

{{ media.title }}

{{ mediasCtrl.getTitle(media, true) }}
{{ media.date_translated }}

 Family Tree Preview

   
Cornelis Jans Smit 1685-ca 1745 Maria Engelbartus
||



|
Willem Cornelis Grol (Smit) 1722-1788