Sosa :704
  • Born in 1685 - Onstwedde
  • Deceased about 1745 - Onstwedde,aged about 60 years old

 Spouses and children

 Notes

Individual Note

Van de familie website www.grol.net:
(Tekst geschreven door historicus Theo Bodewes, die in 1954 onderzoek deed naar de stamboom van de Groninger familie Grol)

Als oudste stamvader van het Groninger geslacht GROL, moet na de jongste onderzoekingen worden beschouwd CORNELIS JANSZOON SMIT die zeker al in 1718 smid was in het Westwolder dorp Onstwedde in het Oosten van het gewest Groningen.
Uit hem en zijn vrouw Maria Engelbartus werd begin 1722 een zoon Willem geboren, die op 22 Februari van dat jaar door de dominee van Onstwedde gedoopt werd.
Het was mij niet mogelijk de herkomst van genoemde Cornelis te achterhalen, daar het kerspel Onstwedde geen doopaantekeningen bezit vóór 1705 en geen huwelijksaantekeningen vóór 1750. Ook na die jaren zijn de vermeldingen uiterst vaag en onvolledig. Het raadplegen der eveneens gebrekkige rechterlijke archieven naar huwelijkscontracten, verkoopakten e.d. bood niet meer licht.
Wel huwde rond 17 Maart 1704 (huwelijkscontract) een Cornelis Jans met een Hadewyck uit welk huwelijk in 1705 1708 en 1711 drie zonen, Jan, Reijnt en Nanne geboren werden, maar tot dusver bleek niet bewijsbaar, dat deze Cornelis dezelfde is als de vader van Willem.
Meer kans bood de Cornelis Smit, die in 1715 een dochter Trijntje kreeg waarvan de moeder Geesje heette. Maar helaas ontbreken daarna de doopaantekeningen tussen 1714 en 1721 van Onstwedde en vertonen ook de rechterlijke archieven uit die jaren grote gaten.
Zekerheid hebben wij eerst als Cornelis Jan Smit "woonachtig tot Onstwedde" op 26 November 1718 aldaar een "seeckere huisplaetse" koopt voor 90 Caroliguldens, waarvan hij er 60 direct betaalt.
Op de 15 Mei 1721 lenen "Cornelis Jans Smit tot Onstwedde beneffens deszelfs huisvrouw Maria Engelbartus" 100 Caroliguldens. Onder de beide akten heeft Cornelis een duidelijke, ja, mooie handtekening geplaatst. Voorts koopt hij 3 Juni 1728 een stukje bouwland voor 34 Caroliguldens en kopen hij en Maria Engelbartus op 16 Juli 1757 een stukje tuingrond. Nadien vernemen we niets meer van hen, ook geen testamentaire wils beschikking.
Het is mogelijk, dat Cornelis Jans Smit eerst in 1704 met Hadewyck huwde vervolgens rond 1712 met Geesje, en rond 1718 met Maria Engelbartus, maar dat is onbewijsbaar. Mogelijk immers zijn er 2 of 5 Cornelis Jans'en geweest.
Toch is zeker, dat Willem meerdere broers heeft gehad, volle broers zelfs zoals wij ook zullen zien. Deze zouden geboren zijn tussen 1714 en 1721, juist als het doopboek van Onstwedde Zwijgt.

Het is verbazingwekend in het begin van de 18de eeuw een KATHOLIEKE smid te zien in een totaal niet - katholieke streek op een afstand van minstens 30 km van de meest nabije kerk in Heda (Westfalen) of Kleinemeer (onder Sappemeer). Toch moet Cornelis een katholiek zijn geweest, want zijn zoon was het ook en bekeringen tot het katholicisme kwamen in de Groninger Veenkoloniën of daaromtrent niet voor zoals een uitvoerige studie mij geleerd heeft. Wel het tegendeel!
Het geloof was immers een half gedulde afgoderij in een streng Calvinistische provincie.
Dat Cornelis een nakomeling zou zijn van een katholiek gebleven geslacht UIT WESTERWOLDE ZELF lijkt mij volkomen onaannemelijk,daar in dit gebied sinds de opstand pl.mi. 1590 geheel zonder priesters geweest is en, door moerassen omringd, zeer lastig toegankelijk was voor zielzorgers uit het nabije katholieke Westfalen.
Eerder mogen we waarschijnlijk achten, dat Cornelis, net als meer dan 90 % van alle katholieken in Oost-Groningen, uit datzelfde WESTFALEN afkomstig was.
Dan nog is 't een hele prestatie voor hem en zijn kinderen geweest het geloof een halve eeuw lang in Onstwedde te bewaren. Wellicht zat er ook nog een enkele andere katholieke familie uit Westfalen, maar de pastoor van Kleinemeer, waaronder destijds geheel Zuid-Oost Groningen behoorde zal dit zeer verlaten deel van zijn kudde maar zeer zelden hebben kunnen opzoeken. De kerkgang naar Kleinemeer of het Duitse Heda zal ook zeer bezwaarlijk geweest zijn om de afstand en de moerassige wegen en was zeker in de winter meesttijds onmogelijk.

  Photos and archival records

{{ media.title }}

{{ mediasCtrl.getTitle(media, true) }}
{{ media.date_translated }}

 Family Tree Preview